Kısa cevap: Bilgisayar açıldığında arka planda çalışmaya başlayan programların çoğuna aslında ihtiyacınız yoktur. Görev Yöneticisi'nin "Başlangıç uygulamaları" sekmesini açıp yüksek etkili ve tanıdığınız ama sürekli kullanmadığınız uygulamaları devre dışı bırakırsanız, hem oturum açma süresi kısalır hem de uygulama başlangıç hızı belirgin şekilde iyileşir. İşlem tersine alınabilir: devre dışı bıraktığınız bir programı istediğiniz an tekrar etkinleştirebilirsiniz.
Windows oturumu açıldığında sistem yalnızca kendi servislerini değil, kurduğunuz programların "beni de başlat" isteğini de yerine getirir. Mesajlaşma uygulamaları, bulut depolama istemcileri, oyun platformları, yazıcı yardımcı yazılımları, ses kartı panelleri… Her biri tek başına küçük görünür ama toplamı disk ve işlemciyi ilk birkaç dakika boyunca meşgul eder. Masaüstünü gördüğünüz halde tıklamalara geç yanıt alıyorsanız sebep genelde budur: sistem hâlâ arka planda bir sıra hâlinde program açıyor.
Sonuç, sizin açtığınız gerçek uygulamanın sıraya girmesidir. Tarayıcı ya da ofis programı, kaynakları paylaşmak zorunda kaldığı için normalde 2 saniyede açılacakken 10 saniye bekletir.
Listede adını anlamadığınız bir satır varsa sağ tıklayıp Çevrimiçi ara seçeneğini kullanabilirsiniz. Ayrıca Dosya konumunu aç ile hangi programa ait olduğunu görebilirsiniz.
Genel kural şu: program açılışta çalışmadığında hangi işlevi kaybederim? sorusuna cevabınız "hiçbir şey, zaten kendim açıyorum" ise kapatın.
| Uygulama türü | Öneri | Neden |
|---|---|---|
| Mesajlaşma ve toplantı programları | Kapatılabilir | İhtiyaç duyduğunuzda elle açmak yeterli |
| Oyun platformları / launcher'lar | Kapatılabilir | Oyun oynarken zaten açılıyor |
| Yazıcı, tarayıcı, fare yardımcı panelleri | Genelde kapatılabilir | Sürücü ayrı çalışır, panel sadece arayüzdür |
| Bulut yedekleme istemcisi | Açık kalsın | Kapalıysa dosyalarınız senkronize olmaz |
| Antivirüs / güvenlik yazılımı | Kesinlikle dokunmayın | Koruma açılışta devrede olmalı |
| Ses, dokunmatik yüzey, grafik sürücü servisleri | Dokunmayın | Donanım işlevleri bozulabilir |
| Güncelleyici (updater) araçları | Kapatılabilir | Güncellemeyi elle ya da planlı yapabilirsiniz |
Sürücülerin güncel kalmasını önemsiyorsanız açılışta çalışan updater'ları kapatıp bunun yerine düzenli bir güncelleme alışkanlığı kurmak daha temiz bir çözümdür; sitede sürücü güncellemelerini otomatikleştirme üzerine ayrı bir rehber bulacaksınız.
Evet. Bazı programlar kendini Görev Yöneticisi listesine değil, Zamanlanmış Görevler'e ya da Windows servislerine ekler. İki ek yere bakabilirsiniz:
Ayrıca uygulamanın kendi ayarları da önemlidir. Çoğu programın seçeneklerinde "Windows ile başlat" kutucuğu vardır; oradan kapatmak en sağlıklı yöntemdir, çünkü program bir sonraki güncellemede kendini yeniden eklemez.
Başlangıç listesini temizlemek ilk adımdır. İkinci adım, açıldıktan sonra arka planda kaynak tüketenleri görmektir. Görev Yöneticisi'nin İşlemler sekmesinde CPU, Bellek ve Disk sütunlarına tıklayıp sıralayın. Siz hiçbir şey yapmadığınız hâlde diski sürekli meşgul eden bir uygulama varsa ya ayarlarından tarama sıklığını azaltın ya da kaldırmayı düşünün.
Bir de tarayıcı tarafı var: sekme ve eklenti yükü, uygulama başlangıç hızını sistem genelinde etkileyecek kadar büyük olabilir. Chrome'u hızlandırma adımlarını uygulamak, başlangıç temizliğinin etkisini iki katına çıkarır.
Görev Yöneticisi'nin Başlangıç sekmesinin üst kısmında "Son BIOS süresi" bilgisi yer alır; bu donanım tarafını gösterir ve yazılım temizliğiyle değişmez. Sizin ölçmeniz gereken, oturum açtıktan sonra masaüstünün gerçekten kullanılabilir hâle gelme süresidir. Telefonunuzun kronometresiyle önce ve sonra iki ölçüm yapın.